Kristian Rødvand skreiv:

Det er ubegrensa moglegheiter om ein berre lar kreativiteta få frie tøylar. Så må ein berre stille tre spørsmål: Er ubegrensa moglegheiter eigentleg det Donald Duck & Co trenger? Er ubegrensa moglegheiter noko vi som lesarar gir inntrykk av at vi vil ha meir av? Og finst det nokon som helst grunn til at dei kreative kreftene involverte skal velja å la desse ubegrensa moglegheitene ramme nettopp Disney?

Sjå på Charles Schultz' Knøttene. Serien gjekk i femti år før Schultz døydde, og det er eigentleg ikkje dei heilt store forskjellane på dei første stripene og dei siste -- nokre nye figurar, medan andre som t.d. Sniff har gjennomgått ekstreme forandringar, men konseptet er omtrent identisk, og gode gamle Baltus er framleis gode gamle Baltus. Likevel er serien ein av dei best likte avisseriane i verda. Sjå på Bill Wattersons Tommy og Tigern. Med mindre ein er Tommy og Tigern-ekspert, er det heilt umogleg å plukke ut ei stripe og prøve å tidsbestemme den, for i løpet av seriens tiårsperiode er det strengt talt ikkje mykje som forandrar seg. Serien gjekk i ti år, og heile konseptet, heile ånden, alt, er ganske identisk i dei første stripene som i dei siste. Men serien hyllast verda over som eit meisterverk. Sjå på Goscinny/Uderzos Asterix. Eg vil ikkje hevde at den serien har eksperimentert så veldig oppgjennom tida, den har alltid handla om ein liten gallerstamme som liker å spise stekt villsvin og jakte på romarar. Det einaste albumet eg kan hugsa som har vika nemneverdig frå denne oppskrifta er «Det store himmelfallet», og det blei jo òg slakta. Så kvifor forandre på ei oppskrift som faktisk fungerer? Dersom det er den same oppskrifta som gjorde at folk satte så stor pris på Carl Barks' seriar som har skulda for at Donald-bladet hadde over ein million lesarar for tjue år sidan, kvifor skal ein eigentleg ønskje å gå bort frå det konseptet?

Ein annan ting er korleis lesarar eigentleg reagerer på forandring. For det har då så absolutt vore eksperimentering det siste tiåret. Vi har fått nye figurar, som Prinsesse Gneis. Det har dukka opp heilt nye konsepter, som IT-Andeby. Ein har til og med prøvd å revitalisere Tipp og Topp med Elvebreddskameratene. Korleis reagerer folk på dette? Eg innbiller meg at eg har sett langt fleire utsagn av typen «Æsj, dette stinker» enn av typen «Vel, eg er ingen stor fan av dette, men eg ser det foregår ei utvikling her, og det er i det minste positivt». Skal ein drive prøving og feiling i eit kommersielt produkt, er ein avhengig av at mottakarane godtar at det blir ein del feiling før ein har eit perfekt resultat. Og mange av lesarane vil ikkje eingong ha eksperimentering; dei vil ha seriar som ligger så tett opptil Barks' måte å gjera ting på som mogleg. Slikt blir det ikkje nyskapning av.

Og Disney-seriar *er* faktisk ikkje den mest attraktive marknaden å drive nyskapning på. Sjå for deg at Jeff Smith hadde bestemt seg for å skrive Bone for eit Disney-forlag. Det hadde sannsynlegvis vore mogleg med små endringar å bytte ut dei tre hovudpersonane med kjente Disney-figurar, og det hadde garantert blitt ein av dei beste Disney-seriane på lenge. Men kvifor i alle dagar skulle Jeff Smith ha ønskja å gjera det? Han høster garantert berømmelse og rikdom verda over. Hadde han laga seriane sine for Disney, hadde han istadenfor fått ein fast pris pr side, og deretter mista alle rettigheiter til sitt eiget produkt. Kvifor i alle dagar skulle han velja å gi denne nyskapninga til Disney i staden for å gi det ut som ein eigen serie?

Disney-seriane er viktige i teikneseriesamanheng, og dei har hatt enorm betydning for teikneseriemediet verda over og svært tydeleg her i Skandinavia. Innimellom (relativt ofte, dersom ein har ein smak som minner om min) dukker det opp ei verkeleg god historie, og ein sjeldan gong har ein verkelege høgdepunkt av typen Drageherrenes rike. Men meir enn det er det vanskeleg å få ut av ein Disney-teikneserie.

Disney-teikneseriane vil sannsynlegvis alltid vera viktige. Men det skal godt gjerast at dei nokon gong blir revolusjonerande nyskapande igjen.

Olaf Moriarty Solstrand skreiv:

Du kan så si. Det er da heller ikke Don Rosa som har utstyrt Donald & Co med mobiltelefoner, PCer o.l. som de ikke hadde hos Barks. Don Rosa har gjort NETTOPP det du her skriver - laget historier over samme lest som Barks. Det får han ofte kjeft for...

Sigvald skreiv:

Kven snakka om Don Rosa? Eg nevnte ikkje Don Rosa med eit ord.

Men skal du først nevne Don Rosa, blir det heilt feil å seie at Rosa lager historier over same lest som Barks, iallfall på den måten eg sikta til. Å halde Disney-seriane oppdaterte ved å leggja til ny teknologi er ein ting, men Rosa viker frå Barks på langt større og viktigare områder enn akkurat det. Rosa binder alt saman i ein større kontinuitet der Barks stort sett fortalte enkelthistorier. Rosa insisterer på å forklare alt i klartekst der Barks var meir subtil. Rosa fyller sidene med ruter, bruker ganske mange lange replikkar for å få putta inn ein del fakta og fyller dei klart teknisk-inspirerte teikningane sine med detaljar, medan Barks ofte haldt seg til å berre dei strekene som var 100 % nødvendige for historia. Og ettersom du først bringer det opp: Barks haldt faktisk seriane sine oppdaterte med tida; han lot sine figurar på sekstitalet følgja sekstitalsmoten, og han lot figurane på åtti- og nittitalet bruke videokamera og snakke om telefaksar, medan Rosa putter alt inn i eit femtital.

Sjølvsagt, eg seier ikkje at det er noko galent med Rosas måte å gjera det på, men som vi har snakka om ganske mange gonger tidlegare, blir det feil å hevde at Rosa gjør alt over same lest som Barks. Og i dette tilfellet er Rosa eit veldig godt døme på folk som eksperimenterer med seriane for å gjera ting annleis enn dei har vore gjort tidlegare. Noko som på ingen måte er negativt (men som eg over har argumentert for at eg godt forstår at ikkje gjerast langt oftare).

Sigvald skreiv:

Dette må være en av de merkeligste påstandene jeg har lest her i forumet. Jeg kan vanskelig tenke meg to serieskapere som komponerer historiene sine mer forskjellig, slik Olaf påviser punkt for punkt ovenfor. At Rosa uhemmet låner stoff fra Barks er ikke det samme som at han "lager historier over samme lest". Barks skapte sine egne, originake scenarier. Ofte begynte han med å bestemme hva slags miljø fortellingen skulle foregå i: "Nå har jeg lyst til å lage en sjø-historie." Så skrev han ned alle de morsomme situasjonene han klarte å finne på med tilknytning til sjøen, og deretter begynte han å binde dem sammen i en rød tråd.

Det eneste fellestrekket mellom dem er mangel på en formell kunstutdannelse og at produktene deres er mer et resultat av hardt arbeid enn et naturlig talent.

Kva hjelp det med stilige plakatar i Donald når ho som eg bur i lag med ikkje lar meg få lov til å henge dei opp? Sukk...

Det finnes flere fisker i havet enn det finnes Donald-plakater