Bare en liten tanke jeg hadde; jeg har fått intrykk av at når man spør de som lager Duck-serier om hvem som er deres favoritttegner eller -forteller, svarer svært, svært få Don Rosa. Ikke nødvendigvis noe negativt dette, men derimot ganske interessant... At så mange lesere elsker Don, mens svært få av de andre fortellerne/tegnerne (finnes det ikke _*et*_ _*eneste*_ fellesuttrykk for dette?) liker stilen hans.

(Nei, jeg mener ikke at det er misunnelse som ligger bak. Har bare så mange tanker som jeg av og til må få ut... )

Innlegget blei sist redigert 25.11.2005, 05:50 av Olaf Moriarty Solstrand

Wilfu skreiv:

serieskaberne, (comic creators) ?

Takker

Wilfu skreiv:

Serieskaperne.

Vel ... personleg synest eg at Don Rosa gjer mykje bra, men når ein lagar Disney-seriar sjølv, blir Dons seriar noko ein fort lærer seg å oversjå i stor grad. Kvifor? Eg kan tenkja meg tre grunnar.

For det første er Don det store //unntaket// i Disney-seriane. Han skriver seriar som er heilt spesielle, som skiljar seg ut på svært mange måtar, og som andre serieskaparar difor får klar beskjed frå redaktørane sine om å ikkje prøve å kopiere. Don har sin eigen stil. Den skiljar seg frå den ålmenne stilen som andre serieskaparar blir bedt om å følge. Og når eg skal skrive ei liste over kva serieskaparar som har inspirert meg mest, vil det vera veldig rart om eg tar med mannen som sjefen min har gitt meg klar melding om at eg ikkje skal hente for mykje inspirasjon frå.

Den andre grunnen, som er tett samanknytta med den første, er at Don på mange måtar starter ein heilt ny tradisjon i Disney-seriar. Ja, eg veit at mange reknar han som Barks' arvtakar, men i stil, både forteljarmessig og teiknemessig, meiner eg at det ikkje kan herske tvil om at dei er **vidt** forskjellige (det mest barksistiske Don har laga er etter mi meining manuskripta til dei tidlege tisidarane hans). Don står altså for noko heilt nytt. Dei fleste av Disney-serieskaparane har, det er iallfall mitt inntrykk, vore serieskaparar omtrent like lenge som, eller lenger enn, Don Rosa. Det fører til at han har starta ein ny tradisjon **etter** at dei kom i gong med seriane sine, og at han difor representerer ei heilt anna retning enn den dei jobbar innanfor, og at det då blir feil å sjå på Don Rosa som ein favoritt, når han jobber på ein heilt annan måte enn dei gjer.

Og for det tredje, ein grunn som igjen er relatert til den andre; eg trur det har litt å gjera med kva ein vaks opp med. Eg trur, ærleg talt, at Don Rosa er meir populær hos ungdomar enn hos dei som vaks opp for tretti-førti-femti år sidan. Sjølvsagt finst det unntak, eg får eit inntrykk av at Don Rosa blir motteke med svært blanda kjensler hos eldre donaldistar. Og sannsynlegvis hadde eg vore meir negativ til han òg dersom eg hadde vore tretti år eldre, for då hadde stilen hans skilt seg KLART ut frå alt eg vaks opp med. Kanskje eg stempler heile verda som fordomsfull no, men eg trur at vi alle har eit spesielt forhold til kva det var vi vaks opp med. Det er difor nokre liker Beatles, nokre liker Deep Purple, nokre liker Kiss og nokre liker Britney Spears. Fordi det har satt spor i oppveksta vår. Igjen, dette er sjølvsagt ikkje absolutt, men eg vil tippe at konsentrasjonen av Britney Spears-fans er høgare blant femtenåringar enn blant femtiåringar, og at konsentrasjonen av John Lennon-fans er høgare blant femtiåringar enn blant femtenåringar. Og det same gjelder, etter mi meining, teikneseriar. Dersom ein serie viker frå det vi vaks opp med, vil det vera vanskelegare å knytte band til den. Og blant serieskaparane i Disney er eg ganske sikker på at alderssnittet er så høgt at svært få innanfor gruppa vaks opp med Don Rosa (andre serieskaparar som blir nemnt som favorittar av serieskaparane er jo gjerne folk som prøver å halde seg til "den gode, gamle stilen"). Så sannsynlegvis er situasjonen ein annan om ti-tjue år -- då er eg ganske sikker på at vi har fått mange serieskaparar som har vokse opp med Don Rosa og difor henter mykje inspirasjon derfrå.

Som Olaf var inne på, eg trur det går på at det Rosa gjer med Disneykarakterane er å plassere dei i litt andre typar historiar og settingar (med unntak av dei korte gags-historiane hans) enn kva som er normalt og tradisjonelt, og dette slår an særleg blant litt eldre lesarar. Det ville vore unaturleg at Disney sine serieskaparar, som alle tilhøyrer tradisjonen der han er avviket skulle like hans serier så fantastisk godt - då ville han ikkje vore avviket, men regelen.

Fornuftig. Fornuftig.

Men når noe skiller seg ganske kraftig ut fra "det vanlige", pleier folk stort sett å ha ganske bestemte meninger om dette. At enten er det bra, eller så er det dårlig. Enkelt og greit. Men de aller fleste sier om Don at de liker mye av det han gjør, mens noe annet liker de mindre osv.

Det er fordi ein del av Don Rosas arbeider faktisk ikkje skiljar seg så veldig frå "den gode, gamle stilen" - iallfall ikkje forfattarmessig sett. Det går ikkje an å dømme alt Don har gjort under ein kam, altså.

Jeg for min del måtte lære meg å like Don Rosa. I starten syntes jeg han ikke var annet enn en simpel kopiist. Jeg sendte et nokså krast leserinnlegg til Donaldisten som TAKK GUD aldri kom på trykk fordi de da valgte å gå inn i nok en generasjons-hvile.
Uansett, det tok tid før jeg vente meg til Don Rosas arbeide, og ja: det var de seriene der han selvsnekret historien fra a til b uten å ihjelreferansere seg på Barks.

I dag så er jeg frelst på Rosa, men ikke alt han lager er kosher. Han har tapt seg desverre de siste årene, får bare håpe han finner tilbake til den tiden da han var mest kreativ.

Olaf Solstrand skreiv:

Fast det gjorde Lustig inte heller. Han var mycket konsekvent i att papeka att de kortare mer humoristiska berattelserna ar mycket bra. Jag tror mycket av Lustigs och andras ogillande av Rosas serier hanger pa avsaknaden i skapande flexibilitet - vilket jag personligen absolut inte ser som nagot negativt. Ju mindre valdefinierat ditt universum ar nar du borjar, desto lattare ar det att skriva vilda humoristiska berattelser och med massor av spontana infall i berattandet. Rosa gor det exceptionellt mycket svarare for sig genom att hela tiden anvanda sig av historiska referenser. Vilken Disney-forfattare som helst kan anvanda sig av historiska fakta for inspiration men det ar egentligen bara Rosa som later sig begransas av dem. Har du Lustigs installning till forfattandet skulle du inte *kunna* arbeta i Rosas universum. Tolka mig inte fel nu - Lustig skriver suverana berattelser - men det ar som Olaf skriver en helt annan typ av berattelser an Rosas.

Jeg ved ikke om det udtryk findes på norsk, men det forekommer mig at Rosa "maler sig op i et hjørne", for hver gang han bygger videre på Skrue/Joakims livshistorie. Det faktum at hver en lille hændelse fra Barks-tiden bliver trukket frem i lyset og forklaret på den ene eller anden måde, er samtidigt med til at trække fleksibiliteten og spontaniteten ud af Andeby-universet og gøre det stift og regelret. En af de store fordele ved det evigt skiftende og forandrende univers er netop at man til enhver tid kan opfinde en ny location lige ved siden af Andeby, af netop den type, der er brug for i den pågældende type historie. Eller at Skrue den ene dag bor i pengetanken, og den næste dag bor i et hus, fordi det nu engang passer bedst ind i fortællingen. Og når så historien er færdig, kan man slette historien, som rystede man en "Etch-A-Sketch". Så kan man begynde næste historie med, at for eksempel Skrue nu bor i pengetanken igen, og fortæller HD&L om dengang han gjorde et eller andet i Yukon eller Skotland, simpelthen fordi det passer ind i det plot, man har fundet på. Hos Rosa derimod skal alting gå efter en snor, og referencer til Barks-historier og til Rosas egne tidligere historier skal passes ind. Dette må da gøre hele processen med at få historien til at hænge sammen unødigt svær for ham?

....men som sagt har jeg mest problemer med Skrues livshistorie. Nogle af hans andre serier er sjove og fulde af små sidegags, selvom de ikke hører til mine favoritter.

Ole Damgaard skreiv:

Precis! Fast Rosa ar mycket medveten om att det han skapar ar *sin* version av handelser och berattelser - och framfor allt nar det galler de uppfoljare till Barks-serier han skrivit. Det handlar inte om nagon allmangiltig sanning andra forfattare maste folja. Problemet uppstod kanske pa allvar med Joakims liv nar han fick ett tidsberoende berattelserna emellan. Det som hant tror jag ar lite samma sak som hande Barks, fast mer extremt. Barks ateranvande material fran tidigare serier eftersom han inte trodde att nagon lasare skulle komma ihag den forra serien. [Wow, hade han fel ]. Rosa har nu hyllats nagot sa otroligt att han i princip inte kan rita en sten pa marken utan att nagon lasare minns den och darmed uppstod aven "Rosas universum. I till exempel Van Horns serier - och de skrivna av Lustig - hade ingen reagerat om nagonting inte stamt med tidigare serier. Och hade inte Rosas serier ansetts tillhora just "Rosas universum" hade ingen brytt sig om de motsagt femtio-elva andra Disneyserier. Det handlar om forvantningar hos lasarna helt enkelt.

Det slog mig just nu att Lustig kanske hade en poang under internet-motet nar han skrev att Rosa verkar skriva berattelser mer for fansen an for lasarna.

Kan vel også ha noe med at Don Rosas måte å lage striper på tar en god del mer tid enn de ellers?
Donaldskapere i dag har vel en slags deadline de må rekke. Vet ikke hvor lang tid de bruker, men Don Rosa brukte vel ganske lang tid på stripene sine? Dagens serieskapere trenger vel litt enklere "forbilder" enn Rosa derav.

germund skreiv:

Det tror jeg du har ret i, men sommetider virker det som om nogle af de største Don Rosa-fans ikke helt har forstået dette. (Jeg nævner ingen navne)

Innlegget blei sist redigert 13.11.2005, 09:51 av oledamgaard

Ole Damgaard skreiv:

Det sager Rosa i princip ordagrant nar jag pratat/emailat med honom (aven om det ar nagra ar sedan nu) och det ar val det enda rationella sattet att se pa hans berattelser.

Jeg liker stilen til Don kjempegodt, men jeg syntes han har litt for mange detaljer fra Barks sin tid. Små, men tydelige detaljer. (ikke noe negativt med det, men bare så det er nevnt ! )

Saragossa skreiv:

Deadline, ja. Der har vi nok grunnen til at mange av dagens DD-historier er så...så...kva skal eg seie?...Sjel-lause? Dei er ihvertfall prega av hastverk, både på manus og teikne-sida, noko som er svært synd og som er hovedgrunnen til at eg sa opp mit DDabonnement for litt sia.
Don Rosa er ein av dei få som får/tar seg tid til å legge hjerte og sjel i historiane han skriv, difor holder eg han høgare enn alle andre DD-serieskaparar (borsett fra Barks, sjøvsagt, og Marco Rota).Eg etterlysar herved fleire serieskaparar som skriv/teikner disneyhistoriar fordi at dei elskar det, ikkje fordi dei tilfeldighvis har eit visst talent og treng pengar!!

Dersom kun Don Rosa la hjarte og sjel ned i arbeidet sitt trur eg donaldbladet ville sett endå verre ut enn det faktisk gjer. (Har du forøvrig tenkt over at det der er på kanten av ei fonærming av sidas administrator? Ikkje bra... )

Sjølv om eg kan vere einig med deg i at kvaliteten i dagens donaldblad ikkje akkurat er "top notch" så trur eg det blir ein anelse drøyt å legge all skulda på serieskaparane og framstille dei som kapitalistiske samlebåndsslavar. Nesten kvar gong eg les eit intervju med ein serieskapar les eg jo om korleis dei vaks opp med Barks og disneyseriar og korleis dette har påverka dei - og dersom dei då ikkje lyg har eg vanskar med å tru at dei ikkje automatisk vil gjere sitt beste når dei sjølve skal bidra til noko som har vore viktig for dei. Det kan så klart tenkast at dei er kollektivt beordra av Disney til å sei slike ting i intervju, men... eg trur ikkje det.

Det du etterlyser, er strengt eit samfunn der verdas mest kommersielle teikneserie blir produsert på frivillig basis. Jo, det kunne kanskje vera interessant, det. Men det hadde nok fått dei konsekvensane at vi hadde fått berre tre donaldblad i året, som måtte koste firehundre kroner stykket berre for at Disney kunne få sin del av kaka for opphavsrettigheiter til figurane, der alle historiene var produserte av velståande pensjonistar som har råd til å gjere dette for lita eller inga betaling.

I dagens samfunn //treng// //alle// //pengar.// Me klarer oss ikkje utan dei. Så å etterlyse ein situasjon der serieskaparane ikkje treng pengar, blir veldig utopisk. Å etterlyse ein situasjon der det fundamentale spørsmålet ikkje korvidt serieskaparen har eit visst talent eller ikkje, men om denne har tid til å kunne bruke eit halvår per historie, blir dog ikkje særleg utopisk, men beint fram sagt tåpeleg.

Det er ikkje dermed sagt at dei ikkje skal elske arbeidet sitt eller at dei ikkje skal ta seg god tid med det - disney sine teikneserieskaparar har antakeleg ein av dei høgste prosentane på antallet tilsette som elskar jobben sin i heile verda. Å sei at berre fordi nokon leverer meir enn to historiar i året elskar dei ikkje det dei driv med blir for meg fordomsfullt, nedlatende og einsidig. For ikkje å snakke om ubegrunna, det blir jo berre spekulasjon frå di side.

Forøvrig artig at du nemner Carl Barks som betre enn Don Rosa. Han skreiv og teikna jo opptil fleire historier i månaden og må isåfall vera kongeeksempelet på ein samlebandsteiknar. Og du påstår vel ikkje at talentet mangla der, eller, gudane forby, at han ikkje elska det han arbeida med?

Innlegget blei sist redigert 14.11.2005, 15:31 av Loke Aesir

Jag tror Loke har en poang har. Varje forfattare/tecknare som jobbar seriost med Disneyserier ser det som ett jobb, aven om jag ar overtygad om att de flesta valt yrket for att de alskar Disneyserier. Det tror jag man maste gora for att klara av och orka med jobbet. Sedan far man anda jobba mycket overtid. Se bara vilken arbets-narkoman Barks var. Jag laste i nagon volym av Barks samlade verk om hur Barks och Gare skulle aka pa semester och Carl packade in ritbordet i bilen. Det ar dedikation!

Sedan ytterligare en sak. Jag kommer sakert att fa kritik* for det har men jag tror inte intresset och det ekonomiska underlaget inom Disneyserierna ar tillrackligt stort for att var generations framsta berattare ska skriva och teckna Disneyserier. Det finns manga enormt duktiga manusforfattare inom Disneyserierna idag men det finns ocksa en anledning till att man fortfarande sneglar bakat pa Barks och Gottfredson for att se hur de gjorde. Barks hamnade inom Disneyserierna indirekt via Disneystudion dar man, for att over huvud taget fa jobb, i princip behovde vara ett berattande och produktivt geni. Hade man inte denna formaga nar man kom dit hade man forutsattningar att lara sig, annars jobbade man dar inte speciellt lange. Det fanns massor av manniskor som ville jobba inom animationen men som helt enkelt inte kunde for att de inte var duktiga nog. Den konkurrensen av exceptionella talanger finns inte om jobben inom Disneyserierna. Man maste inse att ha last Disneyserier som barn eller att alska Disneyserier inte ar detsamma som att vara en genialisk berattare sjalv, lika lite som att avguda Elvis Presley, Ella Fitzgerald eller Luciano Pavarotti gor dig till en av varldens framsta sangare. Har du en sadan fenomenal talang for berattande som Barks hade hamnar du antagligen inte inom Disneyserierna utan inom Hollywood-filmen, eller den ”seriosa” litteraturen, dar pengarna och uppmarksamheten finns och du kan erhalla en helt annan respekt fran gemene man – och det galler aven om du vaxte upp med Barks serier. Don Rosa ar val den som kommit narmast de senaste decennierna och se bara hur hans verk har lyft Disney-seriernas anseende - och det inte bara hos de redan inbitna fansen.

Tillagg: Jag menar naturligtvis inte att Disneyserierna pa Barks tid hade en sadan publik att alla datidens framsta berattare slogs om jobben. Jag anser istallet att vi ska vara tacksamma att Barks hamnade inom Disneyserierna, eller atminstone inom ett yrke dar hans talang som berattare kom till nytta (dvs inte kyckling-farmare ). Hypotetiskt sett, utan Barks insats ar jag tveksam till om Kalle Anka/Donald Duck/Anders And hade publicerats i de skandinaviska landerna idag.

* Jag ber om ursakt for mitt anvandande av ett olampligt ord (*) i mitt inlagg och har andrat det till det mer neutrala ordet "kritik".

Innlegget blei sist redigert 15.11.2005, 01:38 av germund

Loke Aesir skreiv:

Eg sa ikkje at han er den einaste, berre at d er alt for få som gjer d.

Isåfall ber eg om forlatelse. Olaf er jo klart ein av de betre disney-serieskaparane i nyere tid.

Seier ikkje at alle er det, men eg er sikker på at mange av dei er nettopp det.

Eg trur nok likevel det er eindel som tek litt for lett på det.Kjem diverre ikkje på noko eksempel, men eg synes det er alt for mange middelmådige serieskaparar som får slippe til.

Der skal eg vere enig med deg.

Sjølvsagt treng alle peng. Men det blir ikkje gode seriar av det hvis serieskaparen berre tenkjer på det som renn inn i kontoen når serie er ferdig. Eg seier ikkje at alle gjer det, men kvaliteten på dagens DD tatt i betraktning så er det sikkert nokon som gjer det.

Det er då lov å spekulere litt, er det ikkje? :-) Det kan godt hende at dei elskar jobben sin alle som ein, men når dei har ein deadline hengende over seg, så går det ut over kvaliteten.

Carls Barks er kongen. Han hadde ein unik serieskaparevne som svært få ander er i nærheita av å ha.